O oczy należy dbać przez cały czas, a nie dopiero wtedy, gdy zaczynają pojawiać się niepokojące objawy. Niestety zbyt często o tym zapominamy. W tym artykule podpowiemy, jak ćwiczyć narząd wzroku, aby wspomagać jego funkcjonowanie.
Ćwiczenia wzroku – kiedy jest dobry czas, by rozpocząć?
Nadmierny wysiłek wzrokowy, na który szczególnie narażone są osoby pracujące przed ekranami elektronicznymi, prowadzi do szybszego zmęczenia oczu. Objawia się to takimi dolegliwościami jak wysychanie oczu, pieczenie, swędzenie, nieostre lub podwójne widzenie.
Oprócz problemów bezpośrednio związanych ze wzrokiem, długotrwała praca przed monitorem może wywoływać bóle mięśniowo-szkieletowe, bóle i zawroty głowy, a nawet zaburzenia żołądkowe. Skutki obciążenia narządu wzroku są zauważalne także poza pracą – mogą obejmować pogorszenie ostrości widzenia przy czytaniu oraz trudności w widzeniu na odległość [1].
Niestety część osób reaguje, dopiero gdy te objawy są już na tyle silne, że przeszkadzają w pracy i codziennym funkcjonowaniu. Tymczasem działając odpowiednio wcześnie i wprowadzając do codziennej rutyny ćwiczenia oczu, czyli tzw. trening wzrokowy, można poprawić jakość i komfort widzenia, a także ochronić się przed negatywnym wpływem nadmiernego wysiłku wzrokowego [2].
Trening zawierający ćwiczenia na poprawę wzroku, w zależności od podejścia, może pomóc wyćwiczyć i polepszyć takie funkcje jak: fiksacja (ukierunkowanie spojrzenia w jednym punkcie), zdolności akomodacyjne (dostosowanie oka do oglądania obiektów położonych w różnych odległościach), ruchy gałek ocznych, widzenie peryferyjne (dostrzeganie obiektów, których nie mamy bezpośrednio przed sobą) i widzenie przestrzenne (obuoczne odbieranie głębi i odległości) koordynację oko-ręka i oko-ciało, szybkość reakcji, czy zdolności percepcyjne (rejestracja przedmiotów i zdarzeń ze środowiska zewnętrznego) [3].
Ćwiczenia na oczy mają również duże znaczenie w przypadku rehabilitacji osób słabowidzących, choć ich założeniem w większości nie jest poprawa widzenia, co zwiększenie stopnia wykorzystywania informacji drogą wzrokową [4].
Dowiedz się także, jak ekrany wpływają na wzrok
Jakie ćwiczenia na poprawę wzroku?
Opracowano wiele technik wykorzystujących ćwiczenia oczu, które wpływają na poprawę funkcjonowania narządu wzroku i przetwarzania bodźców wzrokowych. Jeśli często czujesz, że Twoje oczy są zmęczone, to zapytaj swojego specjalistę o poniższe formy ćwiczeń przydatne w treningu wzroku:
- Do treningu akomodacji wykorzystywane są tablice Harta, soczewki sferyczne, flippery, tablice Shur Mark.
- Do treningu okulomotorycznego wykorzystuje się patyczki fiksacyjne, piłki Marsdena, rotatory, sznur Brocka, fiksatory sakadyczne, czy programy komputerowe.
- Trening koordynacji oko-ręka realizowany jest przez okręgi Russela, plansze z obrazkami, fiksatory sakadyczne, czy rotatory z pionkami.
Powyższe ćwiczenia zalecane są mi.in. sportowcom w celu poprawy widzenia jedno- i obuocznego [5]. A co można ćwiczyć samodzielnie w domu lub w pracy podczas krótkiej przerwy?
Bardzo proste ćwiczenia dla oczu, które można wykonywać właściwie wszędzie i w każdej chwili to np.: oderwanie wzroku od ekranu komputera, a następnie spojrzenie w górę, potem w dół, w lewo i prawo, w górny lewy róg monitora i w jego górny prawy róg, w dolny lewy i w dolny prawy. Kolejnym etapem jest narysowanie oczami koła – raz w jedną, raz w drugą stronę. Ćwiczenie należy powtórzyć kilka razy. To rozrusza mięśnie gałki ocznej.
Ważne jest też zadbanie o wystarczający czas odpoczynku dla wzroku zasada 20-20-20, co 20 minut przez 20 sekund należy patrzeć na odległy punkt (co najmniej 6 m, czyli 20 stóp) – najlepiej obrać sobie zieleń za oknem lub jakiś konkretny daleki obiekt.
Znaczenie ma również nawilżanie oczu, realizowane przez regularne mruganie lub zakrapianie oczu. Warto też zadbać o wietrzenie i wentylację pomieszczenia [6].
Opisane powyżej ćwiczenia dla oczu oraz zasady postępowania sprawią, że wzrok będzie się mniej męczył. Jeśli czujesz, że Twoje oczy często są zmęczone, koniecznie skonsultuj się ze specjalistą, który może zdiagnozować przyczynę i zalecić Ci odpowiednie środki zaradcze. Jeżeli chcesz poznać więcej porad na temat postępowania w przypadku zmęczonych oczu, koniecznie zapoznaj się z tym artykułem.
Źródła:
[1] J. Kamińska, Obciążenie narządu wzroku podczas pracy z komputerem na stanowiskach o szczególnych wymaganiach percepcyjno-decyzyjnych, Bezpieczeństwo pracy, 9/2016, s. 24–27.
[2] M. Czaińska, J. Sobirajewicz, Sportowiec u optometrysty, Optyka, 2(39)2016, s. 40–43.
[3] Tamże.
[4] „Niepełnosprawność – zagadnienia, problemy, rozwiązania”, Nr III-IV/2020(36-37) s.257-287.
[5] M. Czaińska, J. Sobirajewicz, dz. cyt.
[6] J. Kamińska, dz. cyt.
BL_PL-2501-235